Poznajmy się
czyli rzecz o Piotrkowskim Towarzystwie Fotograficznym "Fcztery"

"Nasz los zapisany jest w gwiazdach a życiem rządzi przypadek"

Powyższe stwierdzenie chyba w sposób najbardziej celny określa genezę pierwszego stowarzyszenia fotograficznego w mieście posiadającego osobowość prawną, zarejestrowaną działalność statutową i własny lokal.

Siedziba Towarzystwa mieści się w Piotrkowie Trybunalskim przy ul. Słowackiego 32. Zebrania członków i posiedzenia Zarządu odbywają się w każdy ostatni czwartek miesiąca od godziny 17-ej. Szczegóły w Agencji ABRAKAN.
Kontakty telefoniczne do Zarządu PTF "Fcztery":

- Prezes Zarządu: Jacek Szewczyk - tel. 0503 087 040
- Wiceprezes ds. Artystycznych: Dariusz Łaski - tel. 0502 015 722 i 044 645 19 43
- Sekretarz-Skarbnik: Jacek Goska - tel. 0695 101 797
- Admin strony z ramienia PTF: Czarek Chomicz - tel. 0 605 035 125 lub cezary@chomicz.art.pl

Kwestią zwyczajnego przypadku lub - jak kto woli - nieszczęśliwym zrządzeniem losu - Piotrków Trybunalski w swej historii nie stanowił znaczącego ośrodka twórczego na fotograficznej mapie Polski. Awans Piotrkowa w 1867 roku do rangi miasta gubernialnego oraz rozwój przemysłu stworzył co prawda możliwość szerokiego rozwoju życia kulturalnego miasta ale praktycznie ograniczył się on do działań muzyczno-teatralnych, stanowiących pewną kontynuację wcześniejszej tradycji piotrkowian.
W świetle powyższego jako ciekawostka historyczna jawi się fakt działalności w Piotrkowie fotografa-krajoznawcy Tyberiusza Chodźki - twórcę " Albumu widoków krajowych " ( wyd. 1875r.) - wydawnictwa obecnie unikatowego ( ręcznie odbijane światłodruki ). W tym okresie powstaje w mieście jedno z pierwszych atelier prowadzone przez piotrkowianina Jana Szukalskiego ( przy ul. Pocztowej - obecnie ul. Sienkiewicza). Fotografie jego autorstwa w znaczącej części przedstawiające piotrkowskie kościoły ( ale także inne obiekty w mieście ), były wielokrotnie wykorzystywane dla potrzeb poligrafii ( widokówek ). Po 1890 roku jego negatywy trafiły do zakładu fotograficznego prowadzonego przez Józefa Krawczykowskiego i były wykorzystywane dla produkcji widokówek aż do lat 20-ych XX w.
Pierwsze dziesięciolecie XX w to dalszy, dynamiczny rozwój amatorskiego życia teatralno- muzycznego ( powstanie Piotrkowskiego Towarzystwa Muzycznego ). Prężnie rozwijająca się sztuka filmowa zainicjowała działalność dwóch kinematografów miejskich ( Czary - 1905r i Victoria - 1907r. )
Ważnym wydarzeniem stwarzającym możliwość rozwoju sztuki fotograficznej w mieście było utworzenie w maju 1908 roku Piotrkowskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Turystycznego. Na czele stowarzyszenia stanął Michał Rawita Witanowski - wieloletni jego prezes z wykształcenia historyk, z zamiłowania fotograf-krajoznawca dokumentujący obiekty piotrkowskie od 1907 roku. Z inicjatywy PO PTK już w 1909r. uruchomiono Muzeum Krajoznawcze Ziemi Piotrkowskiej ( dzisiejsze Muzeum w Piotrkowie Trybunalskim). Przy stowarzyszeniu działała również "sekcja fotograficzna" dokumentująca krajoznawcze walory miasta Piotrkowa Trybunalskiego i okolic. Prace fotograficzne członków "sek- cji ": Kazimierza Zaborowskiego, Onufrego Krajewskiego, Tadeusza Grotowskiego wykorzystywane były w niektórych wydawnictwach PTK ( przewodnikach - np. " Przewodnik ilustrowany okolic Piotrkowa -wyd. 1910r ) oraz dla potrzeb poligraficznych ( widokówki ).
Okres międzywojenny charakteryzował się rozwojem stowarzyszeń kulturalno-oświatowych oraz oświaty pozaszkolnej. Z powodzeniem kontynuowano bogate w Piotrkowie tradycje amatorskiego ruchu teatralnego. W tym okresie w mieście mieszkała również dość aktywna grupa plastyków, popularyzując sztukę i kulturę plastyczną ( wystawa w 1924r. zorganizowana przez Grono Piotrkowskich Artystów Plastyków ). Do grona aktywnych fotografików, oprócz w/w sekcji PTK dołącza syn M. R. Witanowskiego - Witold.
Powojenna rzeczywistość nie przyniosła zdecydowanych zmian dotyczących działalności stowarzyszeń fotograficznych w mieście. W powstającej z pożogi wojennej Polsce, reaktywują się kolejne stowarzyszenia fotograficzne powstałe głównie dzięki inicjatywie przedwojennych działaczy. W naszym regionie jako pierwsze powstaje Polskie Towarzystwo Fotograficzne Oddział w Łodzi ( 1949 rok). Od 1962 roku datuje swe istnienie Towarzystwo Fotograficzne im. E. Osterloffa w Radomsku. Piotrków okresu pierwszych lat powojennych reprezentuje Ewa Kozłowska dokumentując obiekty zabytkowe do pierwszych powojennych folderów, przewodników i katalogów ( lata 1948-49 ). Mimo, że w mieście działały, niekiedy od okresu przedwojennego, liczne zakłady fotograficzne ( np. Łaskawiec - ul. Obrytki, M. Rudny - ul. Słowackiego, W. Pałubska - ul. Farna, R. Westrych - ul. Jerozolimska, Bąkowicz - ul. Narutowicza ) kolejna szansa zorganizowania stowarzyszenia fotograficznego w Piotrkowie Tryb. pojawiła się dopiero w 1962 roku. Uruchomienie premierowego kina " Hawana" pozwoliło skupić wokół osoby Stefana Dybkowskiego - kierownika obiektu, nieformalną grupę fotografików : Tadeusza Dzikowskiego, Stanisława Stępnia, Stanisława Machałę i Krystynę Kowalską. Foyer kinowe wykorzystywano głównie na wystawy związane z filmem ale prezentowano tam również wystawy historyczne i malarstwo. Także fotograficzne - prezentowane przez jednego z najaktywniejszych - Tadeusza Dzikowskiego. W późniejszym okresie tj. od lat 70-ch rozpoczyna działalność : Janusz Zawiejski, Zbigniew Stefański, Józef Nowacki i Janusz Dybkowski. Laury za pomnażanie i upowszechnianie dorobku kulturalnego przypadają jednak towarzystwom społeczno-kulturalnym ( Towarzystwu Wiedzy Powszechnej, Towarzystwu Krzewienia Kultury Świeckiej, PTTK Oddziałowi ZPAP, Towarzystwu Przyjaciół Sztuk Pięknych, Tow. Przyjaciół Miasta Piotrkowa itp.).

Z nadzieją, iż los okaże się tym razem łaskawszy z wykorzystaniem przychylności ówczesnych władz woj. piotrkowskiego w 1978 roku rozpoczyna działalność Piotrkowskie Towarzystwo Fotograficzne. Pomysłodawcą przedsięwzięcia był Czesław Abratkiewicz - tomaszowianin zamieszkały w Piotrkowie Tryb. aktywnie uczestniczący we wszelkich działaniach fotograficznych, członek Łódzkiego Towarzystwa Fotograficznego ( do dnia dzisiejszego ).
Siedzibą Towarzystwa i miejscem spotkań staje się Wojewódzki Dom Kultury przy Al. B. Bieruta. Prezesem PTF-u zostaje Stefan Dybkowski - nestor fotografii piotrkowskiej, fotograf rozpoczynający swą działalność w okresie przedwojennym. Jeden z nielicznych dokumentalistów okresu okupacji hitlerowskiej w mieście. Po wojnie wciąż aktywny fotograf i propagator sztuki fotograficznej. Towarzystwo skupiało kilkunastu członków a do najaktywniejszych należeli: Czesław Abratkiewicz, Jerzy Kański, Janusz Dybkowski, Stefan Marcinkowski, Stanisław Kamiński, oraz Tadeusz Dzikowski Towarzystwo organizowało w WDK wystawy poplenerowe będące plonem wspólnych działań z grupą plastyków piotrkowskich. W ramach działań PTF-u prezentowane były również wystawy autorskie własne oraz twórców piotrkowskich lub związanych z Piotrkowem m in. wystawa Mariana Gadzalskiego ( BWA -1979 rok) czołowego fotografika koni w Polsce, członka ZPAF. Działalność Towarzystwa przerywa wprowadzenie stanu wojennego w Polsce ( 13.12.1981r.) Reaktywacja następuje w październiku 1983 roku.
Ówczesny PTF, którego działania, aczkolwiek umiejscowione w ramach działalności WDK, wykazał pewną odrębność koncepcyjną w zakresie popularyzacji i rozwoju amatorskiego ruchu fotograficznego w Piotrkowie Trybunalskim. Poprzez manifestację swej obecności i działalności trwale wpisał się na karty życia kulturalnego naszego grodu. Definitywne rozwiązanie grupy nastąpiło w 1985 roku.

Jako, że nawet najlepsza historia ma swój dobry lub zły koniec tak i na tym etapie niniejszej opowieści należy wspomnieć o istotnym wydarzeniu poprzedzającym bezpośrednio powstanie obecnego stowarzyszenia. W dniu 01.04.1993 roku została uruchomiona Agencja Foto-Video-Print " Abrakan " przy ul. Słowackiego 32. Z racji swej lokalizacji i fachowej obsługi ( prowadzona przez wcześniej wymienionych : Cz. Abratkiewicza i J. Kańskiego ) nie mogła być ona pominięta również przez zaawansowanych amatorów fotografowania. Okazjonalne odwiedziny przerodziły się z czasem w regularne spotkania towarzyskie i zaowocowały prawdziwymi przyjaźniami. Idea powołania do życia stowarzyszenia fotograficznego ziściła się w dniu 31.01.1994 roku po dokonaniu stosownego wpisu przez Sąd Wojewódzki I Wydział Cywilny ( sygn. akt Ns.Rej.St 1/94 na wniosek Komitetu Założycielskiego z dnia 17.12.1993r.) Nazwa "Fcztery" nawiązuje do inicjatorów przedsięwzięcia i pasjonatów fotografii : Czesława Abratkiewicza, Jerzego Kańskiego, Jacka Szewczyka i Dariusza Łaskiego. Po trzydziestu latach sfinalizowano wcześniejsze idee - na kulturalnej mapie miasta zaistniało stowarzyszenie fotograficzne posiadające osobowość prawną i działające w oparciu o własny statut. Pomimo braku pomocy finansowej i zainteresowania ówczesnych władz miejskich w czerwcu następnego roku udało się zorganizować I Doroczną Wystawę Fotograficzną członków towarzystwa. Niekwestionowanym wydarzeniem, szeroko komentowanym w mediach był Ogólnopolski Plener Fotograficzny zorganizowany w maju 1996 r przy współudziale : Zespołu Nadpilicznych Parków Krajobrazowych, Wydziału Kultury i Sportu UW w Piotrkowie Tryb. oraz jednostek samorządowych. Od chwili powstania PTF " Fcztery " stowarzyszenie aktywnie uczestniczy w życiu kulturalnym miasta i ówczesnego woj. piotrkowskiego. Obraduje w pracach jury konkursów fotograficznych i współpracuje z fotografikami w województwach ościennych. Prace członków towarzystwa publikowane są w albumach i czasopismach fotograficznych oraz wydawnictwach o tematyce przyrodniczo- ekologicznej. Obecność PTF "Fcztery" została zauważona w środowisku piotrkowskim a działania stowarzyszenia spotkały się z zainteresowaniem mediów ( Tygodnik Piotrkowski, Tydzień Trybunalski, Piotrkowski Informator Kulturalny ). Najszerzej komentowana była wystawa poplenerowa zorganizowana w kwietniu 1997 roku - plon działań fotograficznych ubiegłorocznego ogólnopolskiego pleneru. Temu właśnie wydarzeniu TVP3 poświęca cały odcinek programu z cyklu " Sztuka Fotografii ". Towarzystwo aktywnie uczestniczy w działaniach plenerowo-wystawienniczych organizowanych przez zaprzyjaźnioneTowarzystwo Fotograficzne im. E. Osterloffa w Radomsku ( lata 1996-1999 ). Schyłek działań grupowych, obserwowany od 1999 roku prowadzi do zawieszenia działalności stowarzyszenia. Nie oznacza to jednak zaniechania działań fotograficznych poszczególnych jego członków. Dużą aktywność w działaniach indywidualnych wykazują :
Czesław Abratkiewicz - zbiorowe wystawy twórczości w Brukseli - ( organizator ŁTF ), indywidualne wystawy w latach 1999-2001 ( Warszawa, Łódź, Norymberga ), jubileuszowa wystawa zbiorowa twórczośc członków ŁTF - 2004r. ogólnopolska wystawa z okazji 50-o lecia O/Łódź ZPAF - Łódź, Bruksela, Warszawa w latach 2003-2005 ( organizator O/Łódź ZPAF ).
Dariusz Łaski - zbiorowe wystawy twórczości w regionie łódzkim w latach 1999-2005 ( organizator BTMFiF i Tow. Fotograf. w Radomsku), indywidualne wystawy w latach 2002-2005 w Łodzi i regionie oraz w Kielcach i regionie świętokrzyskim, zbiorowa prezentacja twórczości w Norymberdze -2002r. ( organiz. BTMFiF ) oraz Republice Czeskiej -2005r. (organiz. ŁTF ), współorganizacja regionalnych plenerów i wystaw, publicystyka tematyczna.
Mariusz Widawski - indywidualne działania fotograficzne, dokumentacje fotograficzno-krajoznawcze, wystawa indywidualna ( Misteria pasyjne w fotografii ) - 2001r. w Bełchatowie.
Zbigniew Kołudzki, Marcin Wężyk - opracowania dokumentacyjne i wydawnicze ( w tym ogólnopolskie) dot. problematyki ekologiczno- środowiskowej, badania ornitologiczne, wspólna wystawa fotograficzna ( Pilica piękna i zagrożona )- 2000r. (organiz. Centrum Edukacji Ekologicznej), prelekcje i pokazy multimedialne, popularyzacja przyrody i środowiska naturalnego.
Wzrost zainteresowania fotografią (wystawa fotograficzna z okazji jubileuszu 50-lecia O/Łódź ZPAF -grudzień 2004r w Muzeum w Piotrkowie Tryb, wystawy indywidualne: Szymona Greszki " Zona " - grudzień 2004 w dawnej Europie i Cezarego Chomicza : "Fotografie z Piotrkowa" - styczeń 2005r. w Galerii "U Panien" ), kontakty osób fotografujących z członkami PTF "Fcztery" jak również upatrywanie szansy na kolejną możliwość integracji amatorskiego ruchu fotograficznego w mieście ostatecznie przypieczętowały reaktywację Towarzystwa. Zwyczajne Walne Zebranie Członków PTF " Fcztery" w marcu 2005 roku przyjęło priorytety działań w zakresie : przystosowania pozyskanego lokalu dla własnych potrzeb, dostosowania aktów wewnętrznych do obecnych uwarunkowań prawnych, przebudowa personalna oraz pozyskanie nowych, aktywnych członków, wybór nowych władz towarzystwa i powtórną rejestrację stowarzyszenia. Wielopłaszczyznowe działania organizacyjne i zaangażowanie wszystkich członków Towarzystwa przynoszą pierwsze efekty - jubileuszową zbiorową wystawę członków PTF " Fcztery" ( WDK- maj 2005r.- udane debiuty wystawiennicze nowych członków : Krystiana Ciążeli, Cezarego Chomicza, Krzysztofa Kucharczyka i Pauliny Pietrzak ) oraz organizację regionalnego pleneru fotograficznego w Sulejowskim Parku Krajobrazowym ( czerwiec 2005r.)
W listopadzie 2005r. stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną ( KRS 0000244719 z dnia 10.11.2005r. Sąd Rejonowy dla Łodzi - Śródmieście w Łodzi XX Wydz. KRS ). Początek grudnia przynosi zakończenie prac adaptacyjnych w lokalu Towarzystwa.
Obecnie stowarzyszenie liczy 13-u członków zwyczajnych Towarzystwa oraz dwóch honorowych. Przyjacielska atmosfera i sprzyjający klimat dla rozwoju wiedzy i umiejętności sztuki fotografii oraz potrzeba samorozwoju twórczego, przyciąga do stowarzyszenia grono nowych sympatyków. Z obopólną korzyścią.

Piotrkowskie Towarzystwo Fotograficzne " Fcztery" podobnie jak inne stowarzyszenia twórcze działalność swą opiera na zapisach statutowych, do których między innymi należą :
- Prezentacje, promocje i reprezentacje twórczości fotograficznej w kraju i za granicą ( organizowanie wystaw członków Towarzystwa, wymiana wystaw i doświadczeń z innymi stowarzyszeniami )

- Tworzenie warunków i klimatu środowiska dla twórczości fotograficznej

- Dokształcanie w zakresie techniki, technologii, estetyki, historii oraz funkcji fotografii w społeczeństwie ( spotkania dyskusyjne, oceny artystyczne prac, organizacja plenerów, prelekcji, wykładów, prowadzenie poradnictwa )

- Upowszechnianie fotografii jej walorów artystycznych, poznawczych i kulturotwórczych ( spotkania autorskie, pokazy, współpraca z mecenatem, organizacjami i instytucjami, wydawnictwami i mediami )

- Prowadzenie działalności organizacyjnej Towarzystwa, organizacja zebrań i posiedzeń, prace przygotowawcze wystaw fotograficznych i innych działań

- Poplenerowa wystawa fotograficzna z działań fotograficznych w czerwcu 2005 roku na terenie Sulejowskiego Parku Krajobrazowego - Galeria " u Panien " przy Kościele Akademickim PP Dominikanek w Piotrkowie Trybunalskim ul. Rycerska 3 - wernisaż 20-go stycznia 2006 roku o godz.19.00

- "Galeria Bezdomna" w Piotrkowie Trybunalskim - organizacja przez PTF " Fcztery" ogólnopolskiego przeglądu fotografii w kompleksie więziennym przy ul. Wojska Polskiego - wernisaż wystawy 22-go kwietnia 2006 roku o godz. 17-ej

- organizacja regionalnego pleneru fotograficznego w czerwcu br. - propozycja organizacyjna - szczegóły do ustalenia w późniejszym terminie